تنها به سبب نيت حكمى داده نمىشود و هركه قصد قتل يا دزدى كرد ، قاتل و دزد نيست و همچنين آن‌كه قصد وقف يا طلاق دارد ، وقف‌كننده يا طلاق دهنده نيست . در اين حديث نيز آمده است : « خداوند متعال از وسوسه يا آن چه كه فقط در نفس امت من رخ مىدهد ولى به كردار يا گفتار درنيايد ، چشم پوشى كرده است . » « 1 » . . . « هركه به انجام نيكى همت گمارد ولى انجام ندهد براى او نوشته مىشود و اگر آن را انجام داد ، ده برابر برايش ثبت مىشود و هركه قصد شومى داشته باشد و به مرحله عمل نرسد ، از او چشم‌پوشى مىشود و اگر آن كار را انجام داد ، به اندازه همان برايش نوشته مىشود . » « 2 » خداوند پاك به وسيله بايدها و نبايدها كه بر زبان پيامبران و جانشينان آنها جارى مىكند ، بندگانش را مىآزمايد تا كارهايى كه سبب پاداش و مكافات مىشود ، از آنها سرزند . ( أين الّذين زعموا أنّهم الرّاسخون في العلم دوننا كذبا و بغيا ) دشمنان امام على عليه السّلام نيز به استوارى او در دانش اعتراف مىكنند و اگر راهى براى انكار آن بيابند از بيان آن پرهيز نمىكنند . حديث « من شهر علم هستم و على دروازه آن است . » « 3 » كه شيعه و سنى از جمله ترمذى در كتاب « الصحيح » و احمد بن

--> ( 1 ) . سنن بيهقى : 2 / 349 ، ح 3685 ؛ صحيح بخارى : 6 / 2454 ، ح 6281 ؛ تفسير قرطبى : 8 / 211 ؛ المعجم الاوسط : 4 / 74 ؛ شعب الايمان : 1 / 299 ، ح 331 ؛ الايمان ، ابن منده : 1 / 475 . ( 2 ) . مسند احمد : 2 / 315 ، ح 8151 ؛ صحيح مسلم : 1 / 11 ، ح 129 ؛ تفسير ابن كثير : 1 / 340 ؛ الترغيب و الترهيب : 1 / 27 ، ح 24 ؛ جامع العلوم و الحكم : 1 / 350 . ( 3 ) . حديث « أنا مدينة العلم و علي بابها » به صورت متواتر در كتابهاى اهل سنت و تشيع نقل شده است ؛ البته اختلافاتى در الفاظ موجود است كه توضيح آن پيش از اين گذشت . نك : صحيح ترمذى : 2 / 299 ، ح 3807 ؛ مسند احمد : 5 / 30 .